Spoor030 is samen met Buurtteams Utrecht in de wijken Binnenstad-Oost en Noordoost een pilot gestart om de oudertraining ‘Verbindend Gezag’ vanuit het Buurtteam aan te bieden, met aanvullende expertise van Spoor030.
Verbindend Gezag is een groepsgerichte aanpak voor ouders van jongeren die zich onttrekken aan het gezag van hun ouders. Bart van Dijk, therapeut bij Spoor030, deelt graag zijn ervaring met deze aanpak. “Het mooie aan groepsbehandeling is dat er iets ontstaat wat je als individueel behandelaar niet snel voor elkaar krijgt”, vertelt Bart. “Dit gaat met name over de kracht van de groepsdynamiek.
Binnen de groep wordt kwetsbaarheid, verdriet en soms wanhoop gedeeld. Dit wordt vervolgens in de veiligheid van de groep opgevangen. Het is moeilijk onder woorden te brengen, maar ik zie ouders met elkaar meeleven, elkaar complimenten geven en op elkaar reflecteren. Als je zelf in een soortgelijke situatie zit lijken vragen makkelijker of sneller gesteld te kunnen worden. Het wordt misschien wel als meer oprecht ervaren, omdat deelnemers zich in elkaar herkennen.”
‘’Er ontstaat iets in de groep wat je als individueel behandelaar niet snel voor elkaar krijgt”
“Als behandelaar merk ik dat ik een andere rol vertegenwoordig. Hulpverleners van Spoor030 en Buurtteams Utrecht faciliteren de groep, we vertalen de theorie naar de praktijk en tegelijkertijd kunnen we vanuit gelijkwaardigheid gesprekspartner zijn. Hierin gebruik ik ook voorbeelden vanuit mijn eigen ervaring als ouder. Omdat we in een groep werken merk ik dat ik soms wat makkelijker uit kan zoomen, de interactie tussen ouders kan bevorderen, maar ook helpend gedrag voor kan doen en uit kan stralen.”
“Je ziet bijvoorbeeld dat ouders geneigd zijn het nog veel te hebben over het destructieve gedrag van hun kind. Het uitgangspunt van Verbindend Gezag is vooral: de focus leggen op hoe je hier als ouder op reageert en wat jouw rol is in escalatieprocessen en de interactie met je kind. Oftewel, je hebt geen controle op de ander, maar vooral op je eigen gedrag. Ondanks dat de problematiek fors is, voel ik dat er een minder groot appel op mij als behandelaar wordt gedaan dan bij individuele trajecten.”
“Individuele hulp voor mij was niet meer nodig nadat mijn ouders de training Verbindend Gezag hadden gevolgd, omdat er geen strijd meer was in huis.”
Jongere
Erkenning en wederkerigheid
“Het valt op dat het ouders helpt om hun eigen verhaal te kunnen plaatsen in het verhaal van anderen. De erkenning die ze van andere ouders krijgen geeft nieuwe energie en kracht om door te gaan in de moeilijke situatie waarin ze verkeren. Soms ontstaat er ook relativering en zien ze dat anderen met een complexere situatie te maken hebben.”
“Daarnaast haalt het ouders uit een isolement, er is wederkerigheid en ouders ervaren dat het fijn en helpend is om hun verhaal met anderen te delen. Tegelijkertijd is dit ook wat we binnen het gezin willen bewerkstelligen: het doorbreken van isolement en het betrekken van mensen om het gezinssysteem heen. Er ontstaat weer hoop dat de situatie kan veranderen, ouders ontdekken dat ze hun eigen gedrag kunnen beïnvloeden waardoor de dynamiek thuis kan veranderen.”
Een drempel over
“Je ziet dat sommige ouders het best ingewikkeld vinden om aan groepsbehandeling deel te nemen. Voor de deelnemende ouders is vooral de eerste bijeenkomst spannend, ‘wie zitten er nog meer in de groep, hoe kwetsbaar kan ik zijn etcetera …’ Ook hierin is het belangrijk om als behandelaar een veilige sfeer neer te zetten door vooral mens te zijn, maar ook aan verwachtingsmanagement te doen door ouders een duidelijk beeld te geven van wat ze kunnen verwachten.”
“We zien ook gescheiden ouders waarvan de ex-partner niet wil deelnemen, hier hebben we het uitgebreid over met deze ouders, naarmate de groep vordert herkennen ze steeds meer hoe belangrijk het is dat je ondanks een scheiding vanuit een gezamenlijk plan je kind benadert en begrenst. Het belang om samen deel te nemen aan de groep – ondanks een scheiding – blijven we benadrukken.”
Van machteloosheid naar verbinding
“Ik denk dat het voor veel ouders die worstelen met het destructieve gedrag van hun kind, en die hierin het gevoel hebben machteloos te zijn, helpend is om aan deze groep deel te nemen. Het ouderschap zit vol verrassingen waarin het niet gek is dat je soms de draad kwijtraakt en je machteloos voelt. Die machteloosheid zien we zowel bij gezinnen die bij Spoor030 ondersteuning ontvangen als bij de Buurtteams. Het helpt enorm als ouders dit machteloze gevoel kunnen delen met anderen.”
“Het helpt enorm als ouders dit machteloze gevoel kunnen delen met anderen.”
“Bovendien leer je met de aanpak van ’Verbindend Gezag’ anders naar jouw rol als ouder te kijken. Je ontdekt manieren om je opnieuw te verbinden met je kind vanuit een stevigere ouderpositie. De pilot die we nu draaien creëert de mogelijkheid voor ouders om al in een eerder stadium deel te nemen aan de groep, dit kan ertoe leiden dat aanmelden bij Spoor030 uiteindelijk niet meer nodig is.”